Jak wziąć rozwód? Pozew, opłata i przebieg sprawy krok po kroku

Krótka odpowiedź:

Aby wziąć rozwód, składasz pozew o rozwód do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków (jeśli jedno z was nadal tam mieszka) i wnosisz opłatę 600 zł. Gdy sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek, po uprawomocnieniu się wyroku zwraca połowę opłaty, czyli 300 zł.

Jeśli w domu dochodzi do przemocy, nie czekaj na rozwód: dzwoń 112 albo do Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” 800 120 002 (bezpłatnie, całą dobę).

Kiedy sąd może orzec rozwód?

Według art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd orzeka rozwód, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Zupełny oznacza, że ustały więź uczuciowa, fizyczna i gospodarcza. Trwały – że według doświadczenia życiowego małżonkowie do siebie nie wrócą.

Nawet przy rozkładzie pożycia sąd nie orzeknie rozwodu, jeśli ucierpiałoby na tym dobro wspólnych małoletnich dzieci albo gdyby było to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie orzeknie go też, jeśli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu, a drugi się nie zgadza (chyba że odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego).

Gdzie złożyć pozew o rozwód?

Sprawy rozwodowe rozpatrują sądy okręgowe (wydział cywilny lub rodzinny). Właściwy jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z nich nadal tam stale przebywa. Jeśli nie – sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy i tego nie da się ustalić – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Pozew składasz w biurze podawczym sądu albo wysyłasz listem poleconym. Dołącz odpis pozwu dla drugiego małżonka.

Co musi zawierać pozew o rozwód?

Załączniki: odpis skrócony aktu małżeństwa, odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci, dokumenty o dochodach (jeśli żądasz alimentów), dowód uiszczenia opłaty, odpis pozwu.

Ile kosztuje rozwód?

PozycjaKwota
Opłata od pozwu o rozwód600 zł
Zwrot przy rozwodzie bez orzekania o winie na zgodny wniosek300 zł (połowa)
Wniosek o podział majątku w wyroku rozwodowymdodatkowo 300 zł (zgodny projekt) lub 1000 zł
Pełnomocnik (adwokat, radca prawny)według umowy

Opłatę wnosisz na konto sądu, w kasie albo e-płatnością przez oplaty.ms.gov.pl. Jeśli nie stać Cię na koszty, możesz złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.

Kwoty z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – przed wpłatą sprawdź aktualną kwotę i numer konta na stronie swojego sądu.

Rozwód z orzekaniem o winie czy bez?

Bez orzekania o winie – sąd nie ustala, kto zawinił, jeśli zgodnie o to wnosicie. Sprawa jest zwykle krótsza, często kończy się na jednej rozprawie (zwłaszcza bez wspólnych małoletnich dzieci).

Z orzekaniem o winie – trzeba udowodnić winę (np. zdradę, przemoc, porzucenie, nadużywanie alkoholu). Sprawa trwa dłużej, ale małżonek niewinny może żądać od wyłącznie winnego alimentów także wtedy, gdy rozwód pogorszył jego sytuację materialną (art. 60 § 2 k.r.o.).

Jak przebiega sprawa rozwodowa?

  1. Sąd doręcza pozew drugiemu małżonkowi, który może złożyć odpowiedź.
  2. Sąd może skierować was na mediację (warto przy ustalaniu kontaktów z dziećmi i podziału opieki).
  3. Rozprawa: przesłuchanie stron, świadków. Rozprawy w sprawach rodzinnych są niejawne.
  4. Wyrok – uprawomocnia się po upływie terminu na apelację, jeśli nikt jej nie złoży.
  5. Sąd przesyła informację do urzędu stanu cywilnego, który dołącza wzmiankę do aktu małżeństwa.

Po rozwodzie możesz w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku złożyć w USC oświadczenie o powrocie do nazwiska sprzed ślubu.

Gdzie uzyskać bezpłatną pomoc prawną?

W każdym powiecie działają punkty nieodpłatnej pomocy prawnej (adwokat, radca prawny) i nieodpłatnej mediacji. Wizytę umówisz przez np.ms.gov.pl lub w starostwie. Pomoc przysługuje każdemu, kto złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej porady.

Zobacz też

Separacja – co to jest, ile kosztuje i czym różni się od rozwodu?

Czym jest separacja, kiedy sąd ją orzeka, ile kosztuje (100 zł na zgodny wniosek, 600 zł pozew) i jakie ma skutki dla majątku, nazwiska i alimentów.

Otwórz →

Jak ustalić alimenty na dziecko i co zrobić, gdy ojciec lub matka nie płaci?

Jak ustalić alimenty (ugoda, mediacja, pozew bez opłaty), od czego zależy kwota i kiedy pomoże fundusz alimentacyjny – próg 1665 zł od 1.10.2026.

Otwórz →

Jak się rozstać z partnerem? Rozmowa, mieszkanie, dzieci i formalności

Jak rozstać się z szacunkiem: jak przygotować rozmowę, co z wspólnym mieszkaniem i najmem, kontakty z dziećmi, alimenty, kredyt i gdzie szukać wsparcia.

Otwórz →

Przemoc w domu – gdzie szukać pomocy? Telefony, Niebieska Karta, nakaz opuszczenia

Doznajesz przemocy domowej? Telefony: 112, Niebieska Linia 800 120 002, 116 123. Jak działa Niebieska Karta, nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się.

Otwórz →

Czy partner mnie zdradza? Sygnały, rozmowa i co mówi prawo

Podejrzewasz zdradę? Jakie sygnały brać pod uwagę, jak porozmawiać, gdzie szukać pomocy i dlaczego śledzenie telefonu partnera jest przestępstwem.

Otwórz →

Najczęstsze pytania

Ile trwa rozwód bez orzekania o winie?

Jeśli obie strony się zgadzają i nie ma sporu o dzieci, sprawa często kończy się na pierwszej rozprawie. Czas oczekiwania na termin zależy od obciążenia sądu – od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Czy mogę złożyć pozew o rozwód przez internet?

Pozew można złożyć w biurze podawczym lub wysłać pocztą. Możliwości składania pism elektronicznie zależą od aktualnych przepisów i systemu sądu – sprawdź na stronie swojego sądu okręgowego.

Czy rozwód kosztuje 600 zł od każdego małżonka?

Nie. Opłatę 600 zł wnosi osoba składająca pozew. Sąd w wyroku rozstrzyga, kto ostatecznie ponosi koszty.

Czy muszę mieć adwokata do rozwodu?

Nie, w sprawie rozwodowej przed sądem okręgowym nie ma przymusu adwokackiego. Pełnomocnik jest jednak pomocny przy rozwodzie z orzekaniem o winie lub sporze o dzieci.

Co z alimentami na dzieci po rozwodzie?

Sąd w wyroku rozwodowym obowiązkowo orzeka o władzy rodzicielskiej, kontaktach i o tym, w jakiej wysokości każdy z rodziców ma ponosić koszty utrzymania i wychowania dziecka.

Czy po rozwodzie mogę wrócić do panieńskiego nazwiska?

Tak. W ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku składasz oświadczenie przed kierownikiem USC lub konsulem.

Czym różni się rozwód od separacji?

Rozwód rozwiązuje małżeństwo – można zawrzeć nowe. Separacja nie rozwiązuje małżeństwa, ale znosi wspólność majątkową; można ją znieść, jeśli małżonkowie się pogodzą.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-04.