Jak można się zakazić?
- WZW B – przez krew i płyny ustrojowe: kontakty seksualne bez prezerwatywy, wspólne igły, sprzęt do tatuażu i zabiegów bez sterylizacji, z matki na dziecko przy porodzie.
- WZW C – głównie przez krew: wspólne igły i sprzęt, zabiegi bez odpowiedniej sterylizacji; drogą płciową rzadziej.
Wirusy nie przenoszą się przez uścisk, wspólne naczynia, kaszel czy kichanie.
Jakie mogą być objawy?
Wiele osób nie ma żadnych. Gdy występują: zmęczenie, brak apetytu, nudności, ból pod prawym żebrem, ciemny mocz, żółtaczka. Przewlekłe zakażenie przez lata może uszkadzać wątrobę (marskość, rak wątroby) – dlatego warto je wykryć wcześnie.
Jakie badania wykonać?
- WZW B: antygen HBs (zakażenie), przeciwciała anty-HBs (odporność po szczepieniu lub chorobie), anty-HBc.
- WZW C: przeciwciała anty-HCV; wynik dodatni potwierdza się badaniem HCV RNA.
Test na HCV bywa dostępny w części Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych (aids.gov.pl/pkd) oraz na zlecenie lekarza.
Szczepienie i leczenie
Przeciw WZW B szczepi się w Polsce noworodki w ramach programu szczepień ochronnych; dorośli niezaszczepieni mogą się zaszczepić (szczegóły – szczepienia.pzh.gov.pl). Przeciw WZW C szczepionki nie ma, ale leki przeciwwirusowe pozwalają wyleczyć większość zakażeń – leczenie prowadzi poradnia hepatologiczna lub chorób zakaźnych.
Jak się chronić?
- Prezerwatywa, nie dzielić igieł, golarek i szczoteczek do zębów.
- Tatuaż i zabiegi tylko w miejscach z jednorazowym lub wysterylizowanym sprzętem.
- Szczepienie przeciw WZW B.
WZW typu A – czym różni się od B i C?
Wirusowe zapalenie wątroby typu A przenosi się drogą pokarmową (skażona woda i żywność, brudne ręce), zwykle przebiega ostro i ustępuje bez przewlekłego nosicielstwa. Istnieje szczepionka, zalecana m.in. osobom podróżującym w rejony o wysokiej zapadalności. W przeciwieństwie do niego WZW B i C mogą przechodzić w postać przewlekłą i przez lata uszkadzać wątrobę.
Co jeśli badanie wyjdzie dodatnie?
Dodatni wynik badania przesiewowego wymaga potwierdzenia i oceny przez lekarza – rozstrzyga to, czy zakażenie jest aktywne, przebyte, czy świadczy o odporności po szczepieniu. Przy aktywnym WZW B lub C lekarz zleca dalsze badania (wiremia, próby wątrobowe, USG, czasem ocena włóknienia wątroby) i kieruje do poradni hepatologicznej lub chorób zakaźnych. Dzięki nowoczesnym lekom większość osób z WZW C zostaje wyleczona, a WZW B można skutecznie kontrolować. Informuj lekarzy i dentystę o zakażeniu – to ważne dla bezpieczeństwa zabiegów.