Jak przebiega kiła – etapy i objawy
- Kiła pierwotna – zwykle po około 3 tygodniach (czasem wcześniej lub później) w miejscu kontaktu (narządy płciowe, odbyt, usta) pojawia się twarde, zwykle niebolesne owrzodzenie. Węzły chłonne w pobliżu mogą się powiększyć. Zmiana goi się sama w ciągu kilku tygodni – ale zakażenie zostaje.
- Kiła wtórna – po kilku tygodniach do kilku miesięcy: wysypka (często także na dłoniach i podeszwach), stan podgorączkowy, ból gardła, powiększone węzły, czasem przerzedzenie włosów, zmiany w jamie ustnej.
- Kiła utajona – brak objawów, zakażenie wykrywa tylko badanie krwi.
- Kiła późna – po latach, nieleczona może uszkadzać m.in. serce, naczynia i układ nerwowy. Dziś rzadko do tego dochodzi, bo leczenie jest skuteczne.
Jak można się zakazić kiłą?
Przez kontakt z owrzodzeniem lub zmianami skórnymi osoby zakażonej podczas seksu – waginalnego, analnego i oralnego. Prezerwatywa znacznie zmniejsza ryzyko, ale nie chroni miejsc, których nie zakrywa. Kiła może też przejść z matki na dziecko w ciąży, dlatego badanie w kierunku kiły jest standardem w opiece nad ciężarną. Nie zakazisz się przez klamkę, deskę sedesową czy wspólne naczynia.
Kiedy zrobić badanie na kiłę?
Badanie krwi (testy serologiczne) staje się zwykle dodatnie kilka tygodni po zakażeniu. Jeśli od ryzykownej sytuacji minęło niewiele czasu, a wynik jest ujemny, lekarz może zalecić powtórzenie badania. Przy widocznym owrzodzeniu lekarz może zlecić dodatkowe badania. Dokładny termin badania i jego powtórzenia ustal z lekarzem lub doradcą – to zależy od sytuacji.
Gdzie zrobić test na kiłę?
- Poradnia dermatologiczno-wenerologiczna w ramach NFZ – do dermatologa-wenerologa nie potrzebujesz skierowania.
- Lekarz rodzinny (POZ) – może zlecić część badań i pokierować dalej.
- Ginekolog (bez skierowania) – u kobiet.
- Punkty Konsultacyjno-Diagnostyczne – bezpłatny i anonimowy test na HIV, w części punktów także na kiłę i HCV (lista: aids.gov.pl/pkd).
- Laboratoria prywatne – odpłatnie, bez skierowania.
Jak się leczy kiłę?
Kiłę leczy się antybiotykiem dobranym przez lekarza (najczęściej penicyliną we wstrzyknięciach). Ważne są kontrolne badania krwi po leczeniu oraz zbadanie i leczenie partnerów seksualnych. Do czasu zakończenia leczenia i zgody lekarza unikaj kontaktów seksualnych. Przebycie kiły nie daje odporności – można zakazić się ponownie.