Jakie są normy glukozy?
- 70–99 mg/dl (3,9–5,5 mmol/l) – glikemia prawidłowa na czczo.
- 100–125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l) – nieprawidłowa glikemia na czczo (stan przedcukrzycowy); lekarz często zleca doustny test obciążenia glukozą (OGTT).
- ≥ 126 mg/dl (7,0 mmol/l) w dwóch pomiarach – kryterium rozpoznania cukrzycy.
- ≥ 200 mg/dl przy przypadkowym pomiarze z objawami (pragnienie, częste oddawanie moczu, chudnięcie) – też wskazuje na cukrzycę.
Ważne: każde laboratorium ma własne zakresy referencyjne, zależne od metody i jednostek – są wydrukowane na Twoim wyniku obok wartości. Podane tu wartości są orientacyjne dla dorosłych. Wynik zawsze interpretuje lekarz razem z objawami i innymi badaniami. Niewielkie odchylenie od normy często nie ma znaczenia klinicznego.
Jak przygotować się do badania cukru na czczo?
- Co najmniej 8 godzin bez jedzenia (można pić wodę).
- Nie pij słodzonej kawy, herbaty ani soków przed badaniem.
- Dzień wcześniej – zwykła dieta, bez nadmiaru alkoholu i bez nietypowo intensywnego wysiłku.
- Poinformuj lekarza o lekach (np. sterydy podnoszą cukier).
Glukometr domowy jest przydatny do kontroli, ale cukrzycę rozpoznaje się na podstawie oznaczenia w laboratorium.
Co może podnieść cukier, choć nie masz cukrzycy?
- niedotrzymanie czczo (np. słodzona kawa rano),
- stres, ostra infekcja, gorączka, ból,
- sterydy i niektóre inne leki,
- krótki sen, bardzo późna kolacja.
Dlatego pojedynczy, nieznacznie podwyższony wynik warto powtórzyć.
Stan przedcukrzycowy – co robić?
Wynik 100–125 mg/dl to sygnał ostrzegawczy, ale też szansa: zmiana stylu życia może zatrzymać rozwój cukrzycy typu 2.
- Redukcja masy ciała nawet o kilka procent.
- Codzienny ruch (np. szybki marsz).
- Ograniczenie słodyczy, słodkich napojów, białego pieczywa; więcej warzyw i błonnika.
- Kontrola glukozy według zaleceń lekarza.
Gdzie bezpłatnie zbadać cukier?
Na zlecenie lekarza rodzinnego oraz w programie NFZ „Moje Zdrowie” dla dorosłych od 20. roku życia (bez górnej granicy wieku). Szczegóły na nfz.gov.pl.