Jakie są objawy refluksu?
- pieczenie za mostkiem, często po jedzeniu, w pozycji leżącej lub przy pochylaniu się,
- cofanie się kwaśnej lub gorzkiej treści do gardła i ust,
- odbijanie, uczucie pełności,
- chrypka, przewlekły kaszel, uczucie „guli” w gardle, zapalenie gardła,
- nasilenie objawów nocą, trudność w zaśnięciu.
Refluks bywa czasem mylony z chorobą serca – i odwrotnie – dlatego przy nietypowym bólu lepiej wykluczyć przyczynę sercową.
Co nasila refluks?
- duże, obfite i późne posiłki, leżenie zaraz po jedzeniu,
- tłuste i smażone potrawy, czekolada, kawa, mocna herbata, napoje gazowane, alkohol, ostre przyprawy, cytrusy, pomidory – u niektórych osób,
- palenie tytoniu,
- nadwaga i otyłość, ciąża,
- ciasne ubrania, pochylanie się,
- niektóre leki (np. przeciwzapalne, niektóre leki na nadciśnienie, doustne bisfosfoniany),
- przepuklina rozworu przełykowego.
Jak łagodzić zgagę bez recepty?
- Jedz mniejsze porcje, ostatni posiłek kończ 2–3 godziny przed snem.
- Unikaj pozycji leżącej po posiłku; unieś wezgłowie łóżka (kilkanaście centymetrów), a nie tylko poduszkę.
- Ogranicz produkty, które u Ciebie nasilają objawy – prowadzenie dzienniczka pomaga je wskazać.
- Rzuć palenie, zredukuj masę ciała przy nadwadze.
- Leki dostępne w aptece (zobojętniające kwas, alginiany, w niektórych przypadkach leki zmniejszające wydzielanie kwasu) stosuj zgodnie z ulotką; jeśli potrzebujesz ich dłużej niż 2 tygodnie, skonsultuj się z lekarzem.
Kiedy zrobić gastroskopię i badanie na H. pylori?
Gastroskopia (badanie endoskopowe przełyku, żołądka, dwunastnicy) jest zalecana przy objawach alarmowych, u osób po 45.–50. roku życia z nowymi, utrzymującymi się dolegliwościami, przy braku poprawy mimo leczenia lub długotrwałych objawach nawracających. Lekarz może też zalecić badanie w kierunku bakterii Helicobacter pylori, której eradykacja leczy część chorób żołądka. W NFZ gastroskopię zleca lekarz rodzinny lub specjalista.
Powikłania nieleczonego refluksu
Przewlekły, nieleczony refluks może prowadzić do zapalenia przełyku, zwężenia, a rzadko do zmian błony śluzowej (przełyk Barretta), dlatego warto zgłosić się do lekarza, jeśli objawy trwają miesiącami lub wymagają stałego przyjmowania leków.
Jak przygotować się do wizyty u lekarza?
Dobrze przygotowana wizyta skraca drogę do rozpoznania i pozwala lekarzowi lepiej dobrać badania. Zapisz wcześniej i zabierz ze sobą:
- od kiedy trwają objawy i jak często występują
- które pokarmy, pozycje lub sytuacje je nasilają
- listę leków (także dostępnych bez recepty) i suplementów
- informację o chudnięciu, trudnościach z połykaniem, krwawieniach, chorobach w rodzinie
- pytania o potrzebę gastroskopii i długość leczenia
Zapytaj, jak bezpiecznie odstawiać leki zmniejszające kwaśność po dłuższym stosowaniu.