Jakie są objawy RSV?
- katar, kaszel, ból gardła, gorączka,
- u niemowląt: świszczący oddech, szybki oddech, trudności w karmieniu, drażliwość, czasem przerwy w oddychaniu,
- u starszych dorosłych i osób z chorobami przewlekłymi: nasilenie duszności, zapalenie płuc, zaostrzenie astmy, POChP lub niewydolności serca.
Zakażenie szerzy się sezonowo, zwykle jesienią i zimą, drogą kropelkową i przez kontakt z zakażonymi powierzchniami.
Kto jest bardziej narażony na ciężki przebieg?
Niemowlęta, zwłaszcza wcześniaki i dzieci z wadami serca lub chorobami płuc, osoby starsze (szczególnie po 60.–65. roku życia), osoby z POChP, astmą, niewydolnością serca, cukrzycą oraz z obniżoną odpornością. U zdrowych dorosłych przebieg zwykle jest łagodny.
Jak rozpoznaje się RSV i jak leczy?
Test na RSV (antygenowy lub molekularny) bywa wykonywany u niemowląt i osób w grupach ryzyka, a coraz częściej jako test złożony razem z grypą i COVID-19. Leczenie jest objawowe: nawadnianie, oczyszczanie nosa u niemowląt aspiratorem i solą fizjologiczną, leki przeciwgorączkowe zgodnie z ulotką, w razie potrzeby tlenoterapia w szpitalu. Antybiotyki nie działają na wirusy – lekarz stosuje je tylko przy powikłaniu bakteryjnym.
Szczepienie przeciw RSV – dla kogo?
Dostępne są szczepionki dla osób starszych (oraz jedna z nich także dla kobiet w ciąży w celu ochrony noworodka). Według obwieszczenia refundacyjnego obowiązującego od 1 lipca 2026 r. podawanego przez Medycynę Praktyczną, szczepionki są refundowane u osób od 60. roku życia: osoby 65+ otrzymują je bezpłatnie na receptę z odpowiednim kodem, a w wieku 60–64 lata refundacja wynosi 50%. Zasady refundacji zmieniają się – sprawdź aktualny stan na pacjent.gov.pl, w obwieszczeniu Ministra Zdrowia lub u lekarza. Zapytaj lekarza także o ochronę niemowląt (np. przeciwciała monoklonalne lub szczepienie matki) – dostępność i zasady również sprawdź na szczepienia.pzh.gov.pl.
Jak przygotować się do wizyty u lekarza?
Dobrze przygotowana wizyta skraca drogę do rozpoznania. Zapisz wcześniej i zabierz ze sobą:
- czas początku objawów i ich nasilenie (zwłaszcza oddech)
- informację o chorobach przewlekłych i przyjmowanych lekach
- u dziecka – wiek, wcześniactwo, wcześniejsze choroby płuc i serca
- wyniki testów domowych, jeśli były wykonane
- pytania o szczepienie przeciw RSV, grypie i COVID-19 w grupach ryzyka
Jeśli to niemowlę – zapytaj, jakie objawy oddechowe oznaczają natychmiastową wizytę w szpitalu.
Jak chronić niemowlęta i seniorów?
- Myj ręce, szczególnie przed kontaktem z niemowlęciem.
- Osoby z objawami infekcji nie powinny całować i karmić niemowląt, a przy kontakcie warto zakładać maseczkę.
- Wietrz pomieszczenia, ogranicz dym tytoniowy.
- Seniorzy – szczepienia zgodnie z zaleceniami lekarza.