Co to są D-dimery?
D-dimery to fragmenty rozpadu skrzepu (fibryny). Pojawiają się we krwi, gdy organizm tworzy i rozpuszcza skrzepy – a dzieje się to nie tylko przy zakrzepicy, ale też przy gojeniu, stanach zapalnych i wielu innych sytuacjach. Dlatego badanie jest bardzo czułe, ale mało swoiste: dobrze wyklucza, słabo potwierdza.
Jaka jest norma D-dimerów?
Typowy próg stosowany do wykluczania zakrzepicy to około 500 µg/l FEU (0,5 mg/l FEU). U osób po 50. roku życia lekarze często stosują próg zależny od wieku: wiek × 10 µg/l FEU (np. dla 70-latka – 700 µg/l).
Uwaga: laboratoria używają różnych metod i jednostek (FEU lub DDU, µg/l, mg/l, ng/ml). Zawsze porównuj wynik z zakresem referencyjnym wydrukowanym na Twoim wyniku i nie porównuj wyników z różnych laboratoriów.
Dlaczego D-dimery mogą być podwyższone? (najczęstsze przyczyny)
- starszy wiek,
- infekcje (np. zapalenie płuc, COVID-19), stany zapalne,
- niedawna operacja, uraz, złamanie, siniaki,
- ciąża i połóg,
- choroby wątroby, nerek,
- choroby nowotworowe,
- zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna.
Co zrobić z podwyższonym wynikiem?
Pokaż wynik lekarzowi, który zlecił badanie, lub lekarzowi rodzinnemu. Lekarz oceni objawy i czynniki ryzyka zakrzepicy (unieruchomienie, podróż, operacja, antykoncepcja hormonalna, ciąża, wcześniejsza zakrzepica) i zdecyduje o dalszych krokach – np. USG żył kończyn dolnych. Jeśli nie masz żadnych objawów, a D-dimery zbadano „przy okazji”, wynik często nie wymaga pilnego działania – ale decyzję podejmuje lekarz.
Objawy zakrzepicy, których nie wolno lekceważyć
- obrzęk jednej łydki lub nogi, ból, uczucie napięcia, ocieplenie, zaczerwienienie,
- nagła duszność, przyspieszony oddech, ból w klatce przy wdechu,
- kaszel z krwią, kołatanie serca, zasłabnięcie.