Jak wygląda rumień wędrujący?
- Czerwona lub sinoczerwona plama w miejscu ukłucia (czasem w innym miejscu), która powiększa się z dnia na dzień i zwykle przekracza 5 cm średnicy.
- Często jaśniejsza w środku („tarcza”), ale może być jednolita.
- Zwykle nie boli i nie swędzi albo swędzi lekko.
- Pojawia się zwykle od kilku dni do kilku tygodni po ukłuciu.
Rumień wędrujący wystarcza do rozpoznania – lekarz nie musi czekać na badania krwi. Może zniknąć sam, ale to nie znaczy, że zakażenie minęło – dlatego trzeba go pokazać lekarzowi.
Jakie inne objawy może dawać borelioza?
Bez leczenia bakterie mogą rozprzestrzenić się w organizmie. Możliwe objawy (rzadsze niż rumień):
- neuroborelioza – porażenie nerwu twarzowego, silne bóle korzeniowe (np. w nocy), ból głowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
- zapalenie stawów – obrzęk zwykle jednego dużego stawu, najczęściej kolana, nawracający,
- zapalenie mięśnia sercowego – zaburzenia rytmu, zasłabnięcia (rzadko),
- chłoniak limfocytarny – sinoczerwony guzek np. na płatku ucha lub brodawce sutkowej (głównie u dzieci).
Przewlekłe zmęczenie, rozlane bóle mięśni czy „mgła mózgowa” bez innych objawów rzadko wynikają z boreliozy – mają wiele innych, częstszych przyczyn, które warto sprawdzić z lekarzem.
Jakie badania na boreliozę mają sens?
Przy rumieniu wędrującym badania nie są potrzebne. Przy innych objawach lekarz zleca badanie przeciwciał metodą dwuetapową: test ELISA, a przy wyniku dodatnim lub wątpliwym – potwierdzenie testem Western blot. Przeciwciała pojawiają się dopiero po kilku tygodniach, a mogą utrzymywać się latami po wyleczeniu – sam dodatni wynik bez objawów nie oznacza choroby. Uważaj na niezwalidowane „testy na boreliozę” oferowane komercyjnie – mogą dawać mylące wyniki.
Jak leczy się boreliozę?
Leczy się antybiotykiem dobranym przez lekarza, zwykle przez kilka tygodni. Wcześnie rozpoczęte leczenie jest bardzo skuteczne. Nie ma dowodów, że wielomiesięczne kuracje antybiotykowe czy „suplementy na boreliozę” pomagają – mogą natomiast szkodzić. Borelioza nie daje odporności, można zachorować ponownie.
Borelioza czy KZM – czym się różnią?
Oba zakażenia przenoszą kleszcze, ale to różne choroby. Borelioza to choroba bakteryjna – leczy się ją antybiotykiem, szczepionki nie ma. Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) wywołuje wirus – antybiotyki nie działają, ale istnieje skuteczna szczepionka. Więcej na stronie o KZM.