Co zrobić w pierwszych dniach?
- Stwierdzenie zgonu i karta zgonu – w szpitalu wystawia ją szpital, w domu lekarz, który stwierdził zgon.
- Zgłoszenie zgonu w USC – w ciągu 3 dni od wystawienia karty zgonu (karta zgonu jest często przekazywana elektronicznie). Akt zgonu sporządza USC właściwy dla miejsca zgonu; odpisy są potrzebne do banku, ZUS, spadku.
- Zakład pogrzebowy – pomaga w formalnościach i transporcie. Zapytaj o kosztorys na piśmie.
- Miejsce na cmentarzu – zarządca cmentarza (parafia lub gmina).
Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy i ile wynosi?
Od 1 stycznia 2026 r. zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł (wcześniej 4000 zł). Członek rodziny, który pokrył koszty pogrzebu, dostaje pełną kwotę niezależnie od faktycznych kosztów. Inna osoba lub instytucja (np. pracodawca, gmina) dostaje zwrot udokumentowanych kosztów, ale nie więcej niż kwota zasiłku. Kwota będzie waloryzowana od 1 marca, jeśli wskaźnik waloryzacji przekroczy 105%.
Zasiłek wypłaca ZUS (gdy zmarły był ubezpieczony, był emerytem lub rencistą albo w innych przypadkach przewidzianych w ustawie) lub KRUS (rolnicy). Często formalności załatwia zakład pogrzebowy, który odlicza zasiłek od faktury – zapytaj o to.
Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy?
- wniosek (formularz na zus.pl) złożysz w placówce ZUS, pocztą lub przez PUE/eZUS,
- dołącz skrócony odpis aktu zgonu (jeśli USC nie przekazał danych elektronicznie), rachunki za pogrzeb na nazwisko wnioskodawcy, dokument potwierdzający pokrewieństwo,
- termin: 12 miesięcy od dnia śmierci – po tym czasie prawo do zasiłku przepada.
Co załatwić w pierwszym miesiącu?
- Bank – poinformuj o śmierci z aktem zgonu. Jeśli zmarły wydał dyspozycję wkładem na wypadek śmierci, wskazane osoby mogą otrzymać środki bez sprawy spadkowej (do ustawowego limitu). Bank może też zwrócić koszty pogrzebu z rachunku zmarłego osobie, która je poniosła.
- ZUS/KRUS – świadczenie wypłacone po śmierci (np. emerytura za kolejny miesiąc) trzeba zwrócić. Małżonek lub dzieci mogą mieć prawo do renty rodzinnej albo tzw. renty wdowiej (wniosek do ZUS).
- Pracodawca zmarłego – odprawa pośmiertna dla rodziny (Kodeks pracy, art. 93).
- Ubezpieczenia na życie – sprawdź polisy, także grupowe w pracy.
- Umowy – prąd, gaz, telefon, internet, abonamenty: rozwiąż lub przepisz.
Spadek, mieszkanie, samochód
- Spadek – potwierdź prawa do spadku w sądzie lub u notariusza; masz 6 miesięcy na odrzucenie spadku, jeśli są długi. Najbliższa rodzina składa SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, by nie płacić podatku. Szczegóły: Jak załatwić spadek?
- Mieszkanie – w lokalu komunalnym lub spółdzielczym członkowie rodziny mogą wstąpić w najem (zgłoś się do zarządcy).
- Samochód – OC obowiązuje dalej; spadkobiercy rejestrują auto na siebie po sprawie spadkowej albo je sprzedają.
- Dowód osobisty zmarłego – unieważnia go USC przy rejestracji zgonu (oddaj dokument w urzędzie).
Gdzie szukać wsparcia?
Żałoba to naturalna reakcja. Jeśli trudno Ci funkcjonować, porozmawiaj z lekarzem rodzinnym albo skorzystaj z bezpłatnego wsparcia: Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym 800 70 2222 (całą dobę), telefon zaufania dla dorosłych 116 123.