Jakie objawy zawału częściej występują u kobiet?
- duszność, „brak tchu” bez wyraźnego bólu,
- nagłe, nietypowe zmęczenie lub osłabienie (czasem przez kilka dni wcześniej),
- nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu – mylone z niestrawnością,
- ból między łopatkami, w plecach, szyi, żuchwie, ramieniu,
- zimny pot, zawroty głowy, uczucie lęku, „coś jest bardzo nie tak”.
Właśnie dlatego kobiety częściej zwlekają z wezwaniem pomocy. Objawy nie muszą być dramatyczne, by były poważne.
Czy młode kobiety też mogą mieć zawał?
Ryzyko rośnie z wiekiem, zwłaszcza po menopauzie, ale zawał zdarza się także u młodszych kobiet – częściej przy paleniu, cukrzycy, nadciśnieniu, wysokim cholesterolu, otyłości, chorobach autoimmunologicznych, powikłaniach ciąży (nadciśnienie ciążowe, cukrzyca ciążowa) lub rodzinnej historii chorób serca. U młodych kobiet rzadką przyczyną bywa też samoistne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, np. w okresie okołoporodowym.
Co robić, gdy podejrzewasz zawał?
- Dzwoń 112 – nie czekaj, aż „przejdzie”, i nie jedź sama samochodem.
- Usiądź lub połóż się z uniesionym tułowiem, przerwij wysiłek.
- Leki przyjmij tylko na polecenie dyspozytora lub zgodnie z wcześniejszym zaleceniem lekarza.
- Otwórz drzwi, poproś kogoś o pozostanie z Tobą.
W zawale liczy się czas – im szybciej udrożni się tętnicę, tym mniej uszkodzeń serca.
Jak zmniejszyć ryzyko zawału?
- Rzuć palenie – to jeden z najsilniejszych czynników ryzyka.
- Kontroluj ciśnienie, cholesterol i cukier – bezpłatnie w programie NFZ „Moje Zdrowie” (dorośli od 20 lat) lub u lekarza rodzinnego.
- Ruch – regularna aktywność dopasowana do możliwości.
- Dieta bogata w warzywa, pełne ziarna, ryby, z ograniczeniem soli i tłuszczów nasyconych.
- Po ciąży z nadciśnieniem lub cukrzycą ciążową – poinformuj o tym lekarza rodzinnego, to ważna informacja na przyszłość.
Strach przed zawałem a lęk
Kołatanie serca, kłucie i ucisk w klatce bywają też objawami lęku. Jeśli były już badania i lekarz nie stwierdził choroby serca, a obawy wracają, porozmawiaj o tym – pomoc przy lęku jest skuteczna. Nowy, inny lub silniejszy objaw wymaga jednak ponownej konsultacji.