Krótka odpowiedź: Jeśli przy infekcji ktoś nagle czuje się bardzo źle – jest splątany, ma przyspieszony oddech, zimną, marmurkową lub sinawą skórę albo prawie nie oddaje moczu – dzwoń 112. Sepsa to reakcja organizmu na zakażenie, która zagraża życiu, ale szybkie leczenie w szpitalu (antybiotyki, płyny) ratuje życie.
Dzwoń 112 od razu, gdy przy gorączce lub infekcji występuje którykolwiek z objawów: splątanie, bełkotliwa mowa, trudność z obudzeniem; bardzo szybki oddech lub duszność; skóra blada, plamista, sina; brak moczu przez wiele godzin; uczucie „umieram, jest bardzo źle”; wysypka, która nie blednie pod naciskiem szklanki. U dziecka: wiotkość, brak reakcji, nietypowy płacz, drgawki.
Czym jest sepsa?
Sepsa to nieprawidłowa, gwałtowna reakcja organizmu na zakażenie (bakteryjne, wirusowe lub grzybicze), która uszkadza własne narządy – nerki, płuca, mózg, krążenie. Może zacząć się od pozornie zwykłej infekcji: zapalenia płuc, zakażenia układu moczowego, rany, zapalenia wyrostka. Według WHO sepsa jest jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie, dlatego liczy się czas.
Jakie są objawy sepsy u dorosłych?
- gorączka z dreszczami lub obniżona temperatura ciała,
- przyspieszone tętno i przyspieszony oddech,
- splątanie, dezorientacja, senność,
- skóra zimna, blada, marmurkowa, sinawa,
- bardzo mało moczu,
- silny ból mięśni, ogromne osłabienie, uczucie „jestem bardziej chory niż kiedykolwiek”.
Nie muszą występować wszystkie naraz. Kluczowy sygnał to szybkie pogorszenie stanu przy infekcji.
Sepsa u dziecka – na co uważać?
- dziecko jest wiotkie, trudno je dobudzić, nie reaguje jak zwykle,
- nietypowy, piskliwy lub słaby płacz,
- szybki oddech, stękanie, wciąganie przestrzeni między żebrami,
- blada, plamista lub sina skóra, zimne dłonie i stopy mimo gorączki,
- brak mokrej pieluszki przez wiele godzin,
- wysypka, która nie blednie pod naciskiem.
Co to jest test szklanki przy wysypce?
Przy zakażeniu meningokokowym może pojawić się wysypka z drobnych, czerwonych lub fioletowych plamek, które szybko się powiększają. Przyciśnij do wysypki bok przezroczystej szklanki: jeśli plamki nie bledną i są nadal widoczne przez szkło – to sygnał alarmowy, dzwoń 112. Nie czekaj jednak na wysypkę – może pojawić się późno lub wcale.
Kto jest bardziej narażony i jak zapobiegać?
Na ciężki przebieg zakażeń bardziej narażeni są niemowlęta, osoby starsze, osoby z chorobami przewlekłymi, obniżoną odpornością, po usunięciu śledziony. Zapobiegają: szczepienia (m.in. przeciw pneumokokom, meningokokom, grypie – zgodnie z kalendarzem i zaleceniem lekarza), dbanie o rany, szybkie leczenie infekcji, mycie rąk.
Najczęstsze pytania
Jak szybko rozwija się sepsa?
Może rozwinąć się w ciągu godzin. Dlatego przy szybkim pogorszeniu stanu podczas infekcji nie czekaj do rana – dzwoń 112.
Czy sepsą można się zarazić?
Sama sepsa nie jest zaraźliwa, ale niektóre wywołujące ją drobnoustroje (np. meningokoki) przenoszą się między ludźmi. Osoby z bliskiego kontaktu mogą otrzymać profilaktykę – decyduje sanepid i lekarz.
Jak wygląda wysypka przy sepsie meningokokowej?
To drobne czerwone lub fioletowe plamki, które nie bledną pod naciskiem szklanki i szybko się powiększają. To wskazanie do natychmiastowego wezwania pomocy.
Czy wysoka gorączka oznacza sepsę?
Nie. Większość gorączek to zwykłe infekcje. Niepokoić powinny objawy ciężkiego stanu: splątanie, duszność, zimna plamista skóra, brak moczu.
Czy da się przeżyć sepsę?
Tak – szybko leczona sepsa jest często wyleczalna. Liczy się czas od pierwszych objawów do leczenia w szpitalu.
Czy są szczepienia chroniące przed sepsą?
Nie ma szczepionki „na sepsę”, ale szczepienia przeciw pneumokokom, meningokokom czy grypie zmniejszają ryzyko zakażeń, które mogą do niej prowadzić.
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-04. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W nagłych przypadkach dzwoń 112.